Vinjettur XIIIVinjettur XIII

Vinjettur XIII hafa a­ geyma 43 fj÷lbreyttar s÷gur ˙r ˇlÝkum ßttum. ═ fj÷lskyldus÷gum ┴rmanns Reynissonar frß fyrri hluta 20. aldar grÝpur sÝ­ari heimstyrj÷ldin, me­ harmrŠnum hŠtti, inn Ý lÝf Šttmennanna. Ůß sko­ar h÷fundurinn ofan Ý kj÷linn annars vegar skondin tilvik og ˇvŠnta atbur­i Ý mannlÝfinu, hins vegar ankannalega framkomu Ý daglega lÝfinu. Nokkrar s÷gur, sem einnig eru ß ■řsku, fjalla um listamanninn og nßtt˙rubarni­ Peter Lang frß BŠjaralandi sem siglir n˙tÝma vÝkingaskipi til ═slands, dvelst ß SnŠfellsnesi Ý eitt ßr, til a­ fanga nßtt˙rustemmingar s÷gueyjunnar ß striga fyrir heimsbygg­ina.

Ver­ kr. 6.900, (sendingarkostnaður innanlands innifalinn).

Heiti bˇkar: Vinjettur XIII - Vignettes XIII
H÷fundur: ┴rmann Reynisson
Ůř­ing ß ensku: Martin Regal
Listaverk ß kßp: Steinunn ١rarinsdˇttir. Fer­alag
GrafÝsk h÷nnun: Gu­mundur Oddur Magn˙sson
Ljˇsmynd af listaverki: Arnaldur Halldˇrsson
Prˇf÷rk: Hreinn S. Hßkonarsson
Umbrot: Leturval slf. Halldˇr B. Kristjßnsson,
Prentun: Almarose, Slovenia
┌tgefandi: ┴R - V÷ru■ing ehf., S˙­avogi 38, 104 Reykjavík
ISBN 978-9979-9927-2-1

Bj÷rnssynir

SÝ­ari heimsstyrj÷ldin geisar og BandarÝkjamenn dragast inn Ý hildarleikinn eftir ßrßsina ß Pearl Harbour. ═sland sem er herteki­ af Bretum 1939 kemst Ý ■jˇ­braut vegna herflutninga milli heimsßlfanna tveggja. ┴ri­ 1941 tekur bandarÝski herinn landi­ yfir og lendir Ý erfi­lekum Ý samskiptum vi­ landsmenn. Ůar af lei­andi eru Vestur - ═slendingarnir Hjßlmar hagfrŠ­ingur og Valdimar fj÷lmi­lafrŠ­ingur Bj÷rnssynir bla­akˇngs Ý Minneapolis, sem tala bŠ­i ensku og Ýslensku reiprennandi, kalla­ir Ý HvÝta h˙si­ Ý Washington ß fund Roosvelts forseta og hermßlayfirvalda til skrafs og rß­ager­a. Leikar fara ■annig a­ brŠ­urnir eru sendir me­ freygßtu til ═slands. Herskipi­ leggst a­ Mi­bakka vi­ Tryggvag÷tu ß ■ungb˙num desemberdegi og tÝgulmenni stÝga ß land Ý d÷kkum einkennisb˙ningum prřddum gylltum hn÷ppum me­ kaskeiti ß h÷f­i.

Halldˇr nßmsma­ur

Eftir r˙ma mßna­arsiglingu frß New York Ý skipalest snemma vetrar lř­veldisßri­ 1944 ß far■egaskipi­ sem statt er ˙t af Gar­skaga eftir um stundar stÝm til ReykjavÝkur. Me­ Ý f÷r er Halldˇr sem stunda­ hefur nßm Ý bla­amennsku og dvalist hjß frŠndfˇlki sÝnu Ý Minneapolis. Fj÷lskylda hans bř­ur heima me­ tilhl÷kkun og ekki sÝst mˇ­irin sem liggur banaleguna. Ůß, jß einmitt ■ß, ■egar halla tekur ß sÝ­ari heimsstyrj÷ldina skřtur ■řskur kafbßtur Go­afoss ni­ur ß sama tÝma og skipverjar eru a­ bjarga skipbrotsm÷nnum. SÝ­ast sÚst til Halldˇrs rÚtta ÷­rum far■ega bj÷rgunarvesti­ sitt. Hann hlřtur vota gr÷f.

Gu­r˙n Jer˙salemsfari

Eftir Via Dolorosa gengur me­ reisn roskin kona Ý Ýslenskum ■jˇ­b˙ningi ß ÷­ru ßri sj÷unda ßratugs tuttugustu aldar. Aldrei fyrr Ý mankynss÷gunni hefur nokkur kvenma­ur skarta­ upphlut ß Golgata. ═slendingurinn hefur alla Švi ■rß­ a­ heimsŠkja hina helgu borg og fer me­ fyrstu hˇpfer­ sem ■anga­ er farin fß heimalandi sÝnu. Og Gu­r˙n kaupkona telur ■ennan vi­bur­ hßtind lÝfs sÝns.

Pßll kvŠnist ┴lfkonu

┴ besta aldri kvŠnist Pßll ßlfkonu sem ver­ur lÝfsf÷runautur hans og ■au eignast tvo syni. Fj÷lskyldan fylgist a­ dag og nˇtt og k˙rir Ý sama r˙minu, annar drengurinn til fˇta hjß hjˇnunum og hinn upp vi­ gafl. ═ Íxarfir­i ■ar sem vinnuma­urinn starfar lengst af eru tilkomumiklar ßlfabygg­ir bŠ­i Ý Snartasta­an˙pi og Ý klettinum vi­ Brekkuhˇl. Ůanga­ fer fj÷lskyldan Ý heimsˇkn, ß tyllid÷gum, til Šttingja og vina og ■a­ eru ŠtÝ­ fagna­arfundir. Pßll hefur eitt sinn ß or­i ß gamals aldri: ,,╔g er aldrei einn.┤┤

Fermingargj÷fin

LÝf ge­sj˙klingsins er ein ■rautarganga me­ allrahanda lyfjat÷kum og sj˙krah˙svist ßratugum saman. Hann břr engu a­ sÝ­ur vel og rekur fyrirtŠki f÷­ur sÝns, eftir hans dag, ■egar brßir af honum. Ge­fatla­i ma­urinn er lÝkastur fanga Ý eigin lÝkama og skynjar vel f÷tlunina sem hamlar honum ß margan hßtt a­ lifa e­lilegu lÝfi. Ůegar ÷ll sund vir­ast loku­ er tr˙in kj÷lfestan Ý lÝfi mannsins til ■ess a­ yfirstÝga ■rautag÷nguna. Og BiblÝan sem honum var gefin Ý fermingargj÷f for­um ver­ur honum besta veganesti­.

Eftirsjß

Ůa­ er ßfall fyrir ekkjuna a­ heyra andlßtsfrÚttina og ß h˙n lengst af Ý erfi­leikum me­ a­ sŠtta sig vi­ dau­a eiginmanns sÝns og glÝma vi­ sorgina. H˙n fŠr grßtk÷st ■egar sÝst skyldi. Flestir sem til ■ekkja ßtta sig ekki ß ■vÝ hva­ veldur ■essu hßttalagi hennar. Kominn ß grafarbakkann segir gamla ekkjan: ,,╔g hef trega­ ■a­ alla tÝ­ a­ vi­ hjˇnin skyldum ekki kve­jast ■ennan ÷rlagarÝka dag.┤┤

Klerkurinn kankvÝsi

Nor­ur vi­ Dumbshaf gengur tilveran sinn vanagang ■rßtt fyrir a­ sÝ­ari heimsstyrj÷ldin sÚ Ý algleymingi ˙ti Ý hinum stˇra heimi og ˇljˇst hver muni bera sigur af hˇlmi. Sveitafˇlki­ fylgist vel me­ gangi mßla Ý gegnum ˙tvarpi­ og reynir a­ ßtta sig ß atbur­arßsinni. Fljˇtlega eftir sau­bur­ rřja bŠndur kindur sÝnar og einnig annarra sem slŠ­ast me­ eftir sm÷lun. SÝ­an er ■a­ starf ungra pilta a­ skila ull a­komukinda til rÚttra eigenda e­a sŠkja ull fe­ra sinna. Ůannig fara ■eir rÝ­andi bŠ af bŠ og segja frÚttir af b˙skapnum Ý lei­inni og fß oftast einnig frˇ­leik hjß ■eim ßb˙endum sem ■eir hitta.

Spegilmynd framtÝ­arinnar

Ůa­ kemur fyrir a­ sumir atbur­ir Ý Šsku speglist sÝ­ar meir Ý lÝfi vi­komandi ßn ■ess a­ teki­ er eftir ■vÝ. Fˇlk er misnŠmt fyrir duldum tengingum og sÚr sjaldnast ekki samhengi­ fyrr en hringnum er loka­. Oftast nŠr eru ■a­ Šttingjar sem skynja speglunina ■egar ■eir gera upp lÝfshlaup sinna nßnustu. Og ■etta ß vi­ um st˙lku nokkra sem er lÝfleg og brß­■roska eftir aldri. H˙n fer sÝnar lei­ir svo eftir er teki­ og lendir Ý řmsu sem um er tala­.

Uppßkoma Ý jar­arf÷r

HallgrÝmskirkjan er ■Úttsetin af menningarvitum sem fylgja sÝ­asta sp÷linn skßldj÷rfi nokkrum. Ma­urinn gaf upp ÷ndina Ý gufuba­i og jar­nesku leifar hans dv÷ldust ■ar fyrstu nˇttina eftir andlßti­. LÝti­ sÚst Ý hvÝta kistuna fyrir blˇmahafi og kˇr kirkjunnar er a­ drukkna Ý vi­amiklum kr÷nsum og angan blˇmanna fyllir nasir kirkjugesta lÝkast ■vÝ a­ hellt sÚ yfir ■ß ˙r fullu ilmvatnsglasi. Sˇlargeislar berast inn um ljˇsglerja­a glugga kirkjunnar frß hŠgri hli­ - andr˙mslofti­ er hßstemmt.

Blint stefnumˇt

Hinir ˇkunnu nßungar hittast og rŠ­a mßlin. Ůa­ kemur Ý ljˇs a­ ungi ma­urinn hefur lengi haft l÷ngun til vi­mŠlanda sÝns sem hann ■ekkir Ý sjˇn gegnum fj÷lmi­la. A­ hans mati ekki um au­ugan gar­ a­ gresja Ý borginni, af ßhugaver­um rosknum m÷nnum sem til vŠru Ý tuski­. Sß eldri gerir grein fyrir afst÷­u sinni ■ar sem tv÷falt lÝferni kemur ekki til greina. A­ endingu bi­ur hann Ý■rˇttamanninn vel a­ lifa og telur sig endanlega lausan allra mßla.

 
Sendu póst á armann(hjß)centrum.is vegna spurninga eða ábendinga varðandi þessa síðu.
Höfundarréttur © 2009 Ármann Reynisson